"लाल समुद्रात ऑप्टिक केबल्स तुटल्याने भारत, पाकिस्तानसह अनेक देशांमध्ये इंटरनेट सेवा ठप्प होण्याच्या मार्गावर"

"Optic cables cut in the Red Sea; Internet services on the verge of shutdown in India, Pakistan and several other countries, global network takes a major hit"

 लाल समुद्रातील समुद्राखालील इंटरनेटच्या केबल्स तुटल्यामुळे आशियातील आणि मध्यपूर्वेतील अनेक देशांमध्ये गेल्या काही दिवसांत इंटरनेटमध्ये मोठा व्यत्यय आला आहे. 

६ सप्टेंबर २०२५ रोजी ही घटना घडली असून, यात विशेषतः SMW4 (South East Asia–Middle East–Western Europe 4) आणि IMEWE (India–Middle East–Western Europe) या महत्त्वाच्या केबल्स तुटल्या. या केबल्सवर भारत, पाकिस्तान, संयुक्त अरब अमिरातीसह अनेक देशांचा इंटरनेट ट्रॅफिक अवलंबून असतो. त्यामुळे अचानक नेटवर्क धीमे होणे, वेबसाईट्स उघडायला वेळ लागणे आणि व्हिडिओ कॉल किंवा स्ट्रीमिंग सेवांमध्ये अडचणी येणे असे परिणाम दिसून आले. 

भारत आणि पाकिस्तानमध्ये वापरकर्त्यांनी मोठ्या प्रमाणावर इंटरनेट धीमे झाल्याची तक्रार केली. यूएईमधील Etisalat आणि Du या कंपन्यांच्या ग्राहकांना विशेषतः जास्त फटका बसला. मायक्रोसॉफ्टच्या Azure क्लाउड सेवांनाही याचा परिणाम झाला, कारण त्यांच्या बर्‍याच डेटा-रूट्स लाल समुद्रातून जातात. जरी सेवांना पूर्णपणे बंद करावे लागले नाही, तरी वापरकर्त्यांना वाढलेली लेटन्सी आणि स्लो प्रतिसाद अनुभवावा लागला. Microsoft ने ट्रॅफिक दुसऱ्या मार्गांवर वळवून सेवांना सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न केला. 

या घटनेमुळे जगभरातील इंटरनेट संरचनेतील एका महत्त्वाच्या वास्तवाकडे पुन्हा लक्ष वेधले गेले—आपण ज्या वेगवान इंटरनेटवर अवलंबून आहोत, त्याचा पाया समुद्राखाली घातलेल्या फायबर केबल्समध्ये आहे. या केबल्स जहाजांचे अँकर, नैसर्गिक आपत्ती किंवा जाणूनबुजून केलेल्या हल्ल्यांमुळे नुकसानग्रस्त होऊ शकतात. लाल समुद्र हा भाग भू-राजकीय दृष्ट्या संवेदनशील आहे. गेल्या काही महिन्यांपासून येथील हौथी बंडखोर गटाच्या कारवायांमुळे समुद्री मार्ग धोक्यात आले आहेत, त्यामुळे या घटनेबद्दलही त्यांच्यावर संशय व्यक्त केला जात आहे. मात्र, अद्याप या तुटीचे नेमके कारण आणि जबाबदार कोण हे स्पष्ट झालेले नाही. 

केबल दुरुस्तीची प्रक्रिया सोपी नाही. समुद्रात नेमके ठिकाण शोधून विशेष जहाजांद्वारे काम करावे लागते. अशा कामासाठी आठवडे लागू शकतात. तोपर्यंत इंटरनेट ट्रॅफिक इतर मार्गांवर वळवला जात आहे, पण त्यामुळे गती कमी होणे टाळता येत नाही. 

थोडक्यात सांगायचे तर, लाल समुद्रातील या तुटीमुळे भारत, पाकिस्तानसह आशिया आणि मध्यपूर्वेतील लाखो वापरकर्त्यांना इंटरनेट स्लो झाल्याचा फटका बसला आहे. सेवा पूर्णपणे ठप्प नाहीत, पण दैनंदिन कामकाज आणि क्लाउड-आधारित व्यवसायावर तात्पुरता परिणाम झाला आहे. ही घटना पुन्हा एकदा दाखवून देते की इंटरनेटसारखी जागतिक प्रणाली किती नाजूक आहे आणि काही केबल्सवर किती मोठ्या प्रमाणावर जगाचा डिजिटल संवाद अवलंबून आहे.